Burun kanaması

 Burun kanaması

Burun kanaması sık görülen Kulak Burun Boğaz acillerinden biridir.  Çok değişik sebeplerle ortaya çıkar ve kan kaybını engellemek için acil müdahale gerekir. Burun mukozası zengin bir damar ağına sahiptir.  Burun kanamaları burun içi dokulara yönelik lokal sebepler veya vücudun tamamını ilgilendiren sistemik sebeplerden kaynaklanabilir.

Burun içi dokulardan kaynaklanan  sebepler :

• Damar yapılarındaki bozukluklar, rinit ve sinüzit, burun karıştırma, travma, barotravma, iyi ve kötü huylu burun, sinus ve geniz tümörleri, kuru hava solumak, burun içindeki anatomik faklılıklar, atrofik rinit, burun içinde yabancı cisim, burun içi taşları, nazal septum perforasyonu.

Burun kanamasının genel sebepleri :

• Hipertansiyon, herediter hemorajik telenjektazi, burun içini tutan tüberküloz, Wegener Granülamatozis, sarkoidoz, sifiliz, sistemik lupus eritematozus gibi granülamatoz ve otoimmün hastalıklar, kandaki trombosit sayısının düşük veya fonsiyonlarının bozuk olması, pıhtılaşma bozuklukları, karaciğer yetmezliği ve vitamin yetmezlikleri sonucu ortaya çıkan pıhtılaşma bozuklukları, lösemi ve diğer malign tümörlerde ortaya çıkan pıhtılaşma bozuklukları, kemoterapi kullanımı sonucu ortaya çıkan kan değerleri düşüklüğü.

Çocuk ve gençlerde burun kanaması daha çok kuru havaya, burun karıştırmaya, travmaya bağlı olurken, orta yaşlarda tümöre, ileri yaşlarda hipertansiyona bağlı olabilir. Burun kanaması bir hastalık olmayıp, acil bir belirtidir. Acil bir durum olduğu için hemen müdahale gerktirir. Ancak tedavinin esasını kanamaya sebep olan faktörün bulunup ortadan kaldırılması oluşturur.

Özellikle çocuklarda burun kanamlarının büyük bir kısmı hemen burunun ön kısmından olduğu için ilk yapılması gereken şey oturur pozisyonda baş iyice öne doğru eğildikten sonra burun ön kısmından sıkıca iki taraflı bastırmak olmalıdır.

Acil serviste kanamayı durdurmak için gerekli hazırlıklar hızla yapılırken, tıbbi hikaye alınmalı ve tansiyon ölçülmelidir. Hasta çok kan kaybetmiş ise veya kanaması fazla ise damar yolu açılıp sıvı takviyesi yapılmalıdır. Burun kanaması geldiğinde yapılması gerekli ilk şeylerden biri burun içindeki kanama odağının görülmesidir. Bu, kanmanın durdurulabilmesi için en önemli adımlardan biridir. Hastanın tansiyonu yüksek ise düşürülmeli, düşük ise intravenöz sıvı ve gerekirse kan transfüzyonu ile desteklenmelidir. Kanama odağı görüldükten sonra kan damarlarının kasılarak büzüşmesine sebep olabilecek bir ilaç veya burun spreyi pamuk tampon üzerine sıklarak kanama odağı üzerine bastırlır. Bu önlemlerle kanama durmazsa burun içine tampon konulmalıdır. Bu maksatla piyasada üretilmiş çok çeşitli tamponlar bulunmaktadır. Ancak burun tamponları yaşlı kişilerde, kalp ve akciğer hastalığı olanlarda ve tıkayıcı uyku apnesi bulunan hastalarda genel durumu daha da kötüleştirebilir. Dolayısı ile bu hastalarda kanama odağının koterizasyonu en iyi yöntemdir. Gümüş nitrat ile yapılan kimyasal koterizasyon genellikle başarısız olmaktadır. Bu nedenle elektrokoter ile koterizasyon yapılmalıdır. Ön kısmdaki kanamalar direkt görüş altında koterlenirken burun arka kısmındaki kanama odaklarının yerini tam olarak görebilmek için endoskop kullanmak gerekir. Burun tamponu uzun süre tutulacaksa burun içi steril olmadığı için profilaktik antibiyotik verilmelidir. Daha uzun süre devam eden ve önemli miktarda kan kaybına sebep olan burun kanamlarında ameliyathane şartlarında endoskopik sinüs cerrahisi ile burun içini besleyen kan damarlarının ortaya konularak koterlenmesi veya klipslenmesi işlemi yapılır.